Karaköy Galata Simitçisi: Bir Isırık, Yüzyıllık Bir Gelenek

İşe giderken koşturmaca anında ya da sadece oradan geçerken — Karaköy’ün dar sokaklarından birinde bir şey olur size. Burnunuza aniden sokulan o sıcak susam kokusu sizi durdurur. Adımlarınız yavaşlar. Dönüp bakarsınız.

Küçük, sade, neredeyse mütevazı bir dükkan. Camın arkasında odun ateşinin közünde dönüp duran altın halkalar. Ve içeride, yılların verdiği sükunetle çalışan eller.

Karaköy Galata Simitçisi budur.

Karaköy Polis Karakolu’nun hemen arkasında, Fransız Geçidi’nin çaprazında bir köşeye sinmiş bu küçük fırın, yeni nesil kafeler ve lüks restoranların ortasında dimdik ayakta duruyor. Değişmeyen tabelası, değişmeyen kokusu, değişmeyen lezzetiyle.

1950’lerden Bugüne: Bir Ailenin Hikayesi

1950’li yıllarda Tokat’tan İstanbul’a göç eden bir babanın Karaköy rıhtımında vapurlara simit satarak başlayan mücadelesi, 1968’de Galata’da bir fırın satın almasıyla bambaşka bir boyuta taşındı.

Bugün fırını yöneten Filiz Özdemir, bu hikayenin üçüncü halkası. Daha 6 yaşındayken babasının yanında işe başladı. “Galata Simitçisi, İstanbul’un en eski tescillenmiş simit fırını” diyen Özdemir, şöyle konuşuyor: “Babamdan ve dedemden aldığım en büyük miras, işimi severek ve hakkıyla yapmak oldu.”

Bu cümle, yüzlerce yıllık bir geleneğin özünü taşıyor.

Simidin Tarihi: Osmanlı Sarayından Karaköy Sokaklarına

Simit İstanbul’un en eski sokak yiyeceğidir. Kelime kökeni Arapça “samid"e, ince bulgur ve irmik anlamına gelen bir sözcüğe dayanır. Ama bu halkayı İstanbul’a özgü kılan şey çok daha derine gider.

Osmanlı saraylarında unların çuval çuval saklandığı “simithane” adlı depolar ve simitlerin pişirildiği “padişah fırınları” bulunurdu. İlk kez Üsküdar’daki bir padişah fırınında halka biçiminde bir ekmek yapılmış ve bu, ilk simit olarak tarihe geçmiş.

17. yüzyılda Evliya Çelebi bu simitleri yazdı. 19. yüzyılda tablolara girdi. 20. yüzyılda Financial Times manşetine taşındı. İstanbul sokaklarının sesi olan simit, FT’nin haberinde “zamansız bir süper gıda” olarak tanımlandı ve simidin bir gıdadan öte, bir ritüel ve bir kültür sembolü olduğu vurgulandı.

Ve bu ritüelin en güzel yerlerinden biri hâlâ Karaköy’dedir.

Odun Ateşi, Pekmez, Susam

Karaköy Galata Simit Fırını, günde üç defa Karaköy sokaklarına simit kokusu yayar. Birbirinden farklı boyutlarda simit bulmanız mümkün.

Simitin sırrı basittir ama taklit edilemez: hamur üzüm pekmezine batırılır, susamla kaplanır, odun ateşinin közünde pişirilir. Modern makinelerin verdiği o plastik mükemmeliyetten eser yoktur burada. Hafif düzensiz, el yapımı, gerçek bir halka.

Geleneksel simidi ayıran en önemli unsur, Türklerin “çıtır” dediği, ısırıkla gelen o belirgin tını ve kıvam. İlk ısırıkta duyarsınız bunu. Bir çatlama sesi. Sonra içeriden gelen yumuşak hamur. Sonra susam.

Kandil simidi ayrı bir başlık hak ediyor — daha büyük, daha dolgulu, daha yoğun. Düzenli müşteriler bunu bilir ve özellikle sorar.

Karaköy’ün En Popüler Köşesi

Karaköy son on yılda İstanbul’un en dinamik semtine dönüştü. Galata Kulesi’nin eteklerinde, Boğaz’a yürüme mesafesinde, tarihin ve modernliğin iç içe geçtiği bu mahalle artık dünyadan ziyaretçi çekiyor.

Ve bu ziyaretçilerin rotasına Galata Simitçisi kaçınılmaz biçimde giriyor.

Önündeki küçük masalarda oturup çay içerken yanınızdaki kişi bir İstanbul esnafı olabilir. Ya da bir fotoğrafçı. Ya da bir film setinden çıkmış yönetmen. Karaköy bu kadar kişiyi bir arada barındıran, bu kadar farklı hayatın kesiştiği bir semt. Ve Galata Simitçisi bu kesişmenin tam ortasında duruyor.

Yabancı filmcilerin, fotoğrafçıların, dünyaca tanınan isimlerin bu semtte çekim yaptığı, kahvaltı ettiği, yürüyüş yaptığı biliniyor. Karaköy’ün dar sokaklarında bir Hollywood yıldızına ya da bir uluslararası sanatçıya rast gelmek artık sürpriz değil. Galata Simitçisi’nin önünden geçmeden bu semti terk etmek pek mümkün değil.

Ritüel: Simit + Çay + Karaköy

Fırından tazecik simitlerinizi alıp hemen karşısındaki kahvehaneyi andıran yere oturup simitinizin yanına tavşan kanı bir bardak çay söylemeniz tavsiye edilir.

Bu ritüeli kendinize uyarlayın. Sabah erken — fırın gün boyu açık ama sabahın ilk saatlerinde kalabalık daha az. Simitinizi alın, sıcağını elinizde hissederek Karaköy sokaklarına yürüyün. Ya da önündeki masaya oturup sadece İstanbul’un geçmekte olduğunu izleyin.

Kandil simidini mutlaka deneyin.

Açma ve çatal da var — simitle sınırlı kalmayın.

Ve eğer simit yemek istemiyorsanız bile — orada durun, bir an için. Kokuyu içinize çekin. Bu koku bir fırından değil, 1968’den, oradan da çok daha gerilere uzanan bir gelenekten geliyor.

Pratik Bilgi

Adres: Karaköy Polis Karakolu arkası, Fransız Geçidi çaprazı, Karaköy / İstanbul Ulaşım: Karaköy iskelesi yürüyerek 3 dakika, Karaköy metro durağı 5 dakika Saat: Sabah erken — akşam Fiyat: Uygun, nakit tercih edilir Öneri: Kandil simidi + demli çay

KEŞFet İstanbul serisinde devamında: İstanbul’un Tarihi Kahvehaneleri ve Boğaz’ın Gizli Lokantaları